Als je lichaam brandstof nodig heeft, geeft het een duidelijk signaal. ‘Ik heb honger!’ Boterhammen met spek en eieren zijn echter niet zomaar gebruiksklaar voor je lichaam. Elke voeding moet eerst afgebroken worden en omgezet in bruikbare voedingsbestanddelen. Daar zorgt de spijsvertering voor. Een uitgekiend systeem dus dat nuttige stoffen uit je maaltijd haalt en de ballast weer naar buiten voert. Je voedsel is één tot drie dagen onderweg voor je lichaam ermee klaar is.

De mond

Als je het water in de mond krijgt, schieten je speekselklieren in actie bij het zien van een lekker maal. De vertering begint al bij de eerste hap. Terwijl je kauwt wordt het voedsel tot kleine stukken germalen en vermengd met het speeksel, dat afbraakstoffen of ‘enzymen’ bevat.

De slokdarm

Als je het voedsel doorslikt, komt het in de slokdarm terecht. Die is uitgerust met een ingenieus systeem van spieren die van boven naar beneden samentrekken. De ritmische golven beginnen in je slokdarm, maar ze zetten zich voort in de lengte van het maagdarmkanaal. Zo wordt het voedsel door heel je spijsverteringsstelsel geduwd.

De maag

De maag is een soort ‘opslagtank’ die kan uitzetten tot een volume van 1,5 liter. Het voedsel wordt er vermengd met maagsap: een krachtige mix van enzymen en zuren. Voedsel kan tot vier uur in je maag verblijven. Daarna perst de maag het vloeibare mengsel naar de volgende etappe: de dunne darm

De dunne darm

Uitgerold is je dunne darm zo’n zes meter lang. De half verteerbare brij die uit je maag komt, wordt er vermengd met nog meer verteringssappen. Ze worden geleverd door de darm zelf, maar ook door de alvleesklier en door de lever. Het galvocht zit in de galblaas te wachten tot er een maaltijd aankomt. Op het ogenblik dat je voedsel in de dunne darm is, zijn de voedseldeeltjes klein genoeg om door de darmcellennin je bloedstroom te worden opgenomen. Om de darmoppervlakte te vergroten is de hele binnenwand bedekt met kleine plooien. Die zien eruit als vingeruitstulpingen. De dunne darm bevat ook een krachtig afweersysteem: onder het slijmvlies bevinden zich miljoenen immuuncellen die vreemde stoffen of indringers vakkundig opruimen en onschadelijk maken.

De dikke darm

Aan het einde van de rit door het darmkanaal zakt het tempo. De voedselresten die in je dikke darm terechtkomen doen er twaalf uur tot meerdere dagen over om een afstand van amper een meter te overbruggen. Overtollige hoeveelheden water en zouten worden nog door het lichaam opgenomen. De dikke darm is ook de plek waar darmbacteriën thuis zijn. De meeste bacteriën houden niet van de zure voedselbrij, maar net voorbij de verbinding tussen de dunne en dikke darm is de omgeving veel aangenamer vertoeven voor bacteriën. De meeste bacteriën zijn schadeloos of zijn zelfs goed voor onze gezondheid. Net als in de composthoop in je tuin, breken ze overschotten aan onverteerd materiaal af. Meer dan de helft van de ontlasting bestaat uit bacteriën!