Het zijn de woorden van slaapexpert Johan Verbraecken, verbonden aan het UZ Antwerpen.


 

Slaapstoornissen komen vaak voor bij de bevolking. Zo is vastgesteld dat zo’n 10 tot 25 % van alle volwassenen slaapstoornissen heeft. Vaak gehoorde klachten zijn moeilijk in- en doorslapen, vroegtijdig wakker worden, niet uitgerust zijn ‘s ochtends of overdag moe zijn. Mensen met een langdurig verstoord slaappatroon kampen met verschijnselen zoals slaperigheid en concentratie- en geheugenproblemen. Daarnaast verhoogt het de kans op obesitas, depressie, hoge bloeddruk en zelfs gokgedrag. Sommige studies hebben aangetoond dat er zelfs een groter risico op kanker is.

 

Slaapbehoefte
 

Het ideale aantal uur slaap voor een mens vastleggen, kan niet. De slaapbehoefte verschilt van persoon tot persoon en is deels genetisch bepaald. Een volwassene heeft gemiddeld zeven tot acht uur slaap nodig, maar sommige mensen zijn van nature kortslapers, anderen zijn eerder langslapers. Slaapbehoeften verschillen ook per leeftijd. Zo zullen tieners meer slaapbehoefte hebben dan ouderen.


Het ideale aantal uur slaap voor een mens vastleggen, kan niet. De slaapbehoefte verschilt van persoon tot persoon en is deels genetisch bepaald.
 

Een variabel slaapschema met wisselende uren om naar bed te gaan, kan een invloed hebben op de slaapkwaliteit en op het gevoel van uitgerust zijn ‘s ochtends. Televisie kijken, met een smartphone in bed kruipen en psychologische of financiële problemen kunnen slecht slapen in de hand werken. Ook fysieke aandoeningen zoals rugpijn, obesitas of slaapapneu hebben een invloed. Soms is er sprake van psychofysiologische insomnia: mensen associëren de slaapkamer met urenlang wakker liggen. En hoe meer moeite ze doen om te slapen, hoe alerter ze worden.

 

Slaaptekort
 

Slaaptekort inhalen is niet zo makkelijk. Mensen proberen een slaaptekort te compenseren door overdag dutjes te doen, meer koffie te drinken of in het weekend langer in bed te blijven. Maar die mechanismen werken het slaapprobleem net meer in de hand. Wie langer slaapt, zal net minder slaapbehoefte hebben wanneer het echt tijd is om onder de wol te kruipen. Powernaps zijn wel efficiënt om even te recupereren, maar ze mogen niet langer dan twintig tot dertig minuten duren.

 

Vast bioritme
 

Snoozen laat je best achterwege. Als je elke dag iets langer in bed ligt, kan je je ritme op termijn verstoren.
 

Een goed bioritme krijg je door op een vast uur te gaan slapen en op te staan. Koffie of zware maaltijden vermijd je best ‘s avonds, net als alcohol. Dat drink je best overdag of beter helemaal niet. Hoewel mensen denken dat ze van een glaasje wijn net goed zullen slapen, is het tegendeel waar. De verdeling van de slaapstadia verandert en je wordt vaker wakker.

Ook lichaamsbeweging en wandelen in de buitenlucht hebben een positieve invloed en zorgen voor een diepere slaap. Wel is het belangrijk om een drietal uur tussen het sporten en het slapen te houden. Ook vrijen heeft een positieve invloed. De geborgenheid en de endorfines die vrijkomen, leiden tot een ontspannen gevoel.

 

Snoozen
 

Snoozen laat je best achterwege. Als je elke dag iets langer in bed ligt, kan je je ritme op termijn verstoren. Ideaal is: direct opstaan, de gordijnen opentrekken en het licht in de slaapkamer binnenlaten. Dat is het beste signaal om de biologische klok optimaal te laten functioneren.